Sol LeWitt Sol LeWitt: Structuren 1965–2006

Sol LeWitt (1928-2007, geboren in Hartford, Connecticut) was een van Amerika's meest inventieve, productieve en invloedrijke kunstenaars. Hij creëerde een omvangrijk oeuvre in twee en drie dimensies, waaronder tekeningen, foto's, prenten en sculpturen (bekend als 'structuren'). Als grondlegger van de minimalistische en conceptuele kunst in de jaren 1960 droeg LeWitt bij aan de transformatie van het artistieke denken van zowel zijn tijdgenoten als latere generaties kunstenaars. In zijn radicale benadering van kunstcreatie was de subjectieve besluitvorming van de kunstenaar slechts één aspect van het creatieve proces. Zijn kunst kreeg doorgaans vorm in relatie tot iets dat buiten zijn verbeelding bestond – zoals een geometrische reeks of een serie variaties. Op deze manier creëerde LeWitt kunstwerken die niet bedacht hadden kunnen worden met traditionele compositiemethoden. Zoals de kunstenaar zelf in 1967 schreef: "Het idee wordt een machine die de kunst maakt."

Deze openluchtretrospectieve van structuren, de eerste in zijn soort, brengt de ontwikkeling van LeWitts werk in kaart, van de vroege witte geometrische kubussen tot de latere, veelkleurige organische vormen. Gedurende meer dan veertig jaar bleek LeWitts creatieve methode verrassend open, waardoor hij voortdurend kon experimenteren met nieuwe ideeën en materialen. Deze tentoonstelling is bedoeld om dialogen te genereren die niet beperkt worden door de classificaties van kunstgeschiedenis en musea, en juxtaposeert LeWitts structuren met zowel natuurlijke als architectonische vormen in de stad die zijn kunst mede inspireerden.

Sol Lewitt: Structuren 1965–2006 is samengesteld door Nicholas Baume.

Modulaire kubus, 1965
Geschilderd hout; 38 x 38 x 38 cm; LeWitt Collection, Chester, CT

Driedelige variaties op drie verschillende soorten kubussen 3 3 2, 1967 / 74
Gelakt staal; 137 cm x 684 cm x 45 cm; LeWitt Collection, Chester, CT
Dit werk maakt deel uit van een grotere serie van 56 variaties op drie verschillende soorten kubussen. Elke structuur in deze rij van acht is opgebouwd uit drie kubussen die verticaal op elkaar gestapeld zijn. Sommige kubussen zijn aan één zijde open, terwijl andere aan beide zijden open zijn (een derde soort kubus, die aan beide zijden gesloten is, komt niet voor in deze groep). De serie is een van de vroegste uitingen van LeWitts baanbrekende gebruik van serialiteit – het creëren van kunst door middel van een objectieve keten van permutaties.

Grote modulaire kubus, 1969
Gelakt aluminium; 5'3″ x 5'3″ x 5'3″; Expositiekopie; Emanuel Hoffmann Foundation, in permanente bruikleen aan de Öffentliche Kunstsammlung Basel
Nadat hij halverwege de jaren zestig een vroeg oeuvre had gecreëerd dat bestond uit gesloten, met de hand zwaar gelakt houten objecten, besloot LeWitt "de buitenkant volledig te verwijderen en de structuur te onthullen". Deze skeletvorm, de radicaal vereenvoudigde open kubus, werd een basisbouwsteen van het driedimensionale werk van de kunstenaar. Vanaf 1969 ontwierp hij veel van zijn modulaire structuren op grote schaal, die vervolgens door industriële fabrikanten in aluminium of staal werden vervaardigd.

Dubbele modulaire kubus, 1969
Geschilderd aluminium; 3 meter x 1,60 meter x 1,60 meter; tentoonstellingsexemplaar; Titze-collectie
Elk van LeWitts grote, open kubussen is 63 centimeter hoog, ongeveer op ooghoogte. Op deze schaal introduceerde de kunstenaar lichaamsverhoudingen in zijn fundamentele sculpturale eenheid, die hij vervolgens uitwerkte in "de meest aangrijpende (eenvoudige, basale, begrijpelijke)" variaties. Dubbele modulaire kubus is een eenvoudige combinatie van een kubus bovenop een andere, terwijl latere verwante werken (Drie x Vier x Drie, 1984 en Eén x Twee Halve Korting(1991, in deze tentoonstelling) toename in complexiteit.

Onvolledige open kubussen, 1974
Geschilderd aluminium
Onvolledige open kubus 3/2; 107 cm x 107 cm x 107 cm; privécollectie
Onvolledige open kubus 4/5; 102 cm x 102 cm x 102 cm; tentoonstellingsexemplaar; John Kaldor familiecollectie
Onvolledige open kubus 5/2; 102 cm x 102 cm x 102 cm; LeWitt Collectie, Chester, CT
Onvolledige open kubus 6/9; 102 cm x 102 cm x 102 cm; LeWitt Collectie, Chester, CT
Onvoltooide open kubus 7/12; 107 x 107 x 107 cm; Met dank aan The Pace Gallery, New York
Onvoltooide open kubus 8/25; 107 cm x 107 cm x 107 cm; Met dank aan Paula Cooper Gallery, New York
Onvoltooide open kubus 9/2; 107 x 107 x 107 cm; Met dank aan The Pace Gallery, New York
Onvoltooide open kubus 10/4; 107 x 107 x 107 cm; Met dank aan The Pace Gallery, New York
Onvoltooide open kubus 11/1; 107 cm x 107 cm x 107 cm; Met dank aan Paula Cooper Gallery, New York
Midden jaren zestig begon LeWitt te werken met de open kubus: twaalf gelijke lineaire elementen die op acht hoeken met elkaar verbonden zijn en zo een skeletstructuur vormen. Met de serie Onvolledige open kubussenLeWitt richtte zijn aandacht vervolgens op aftrekken. Zijn vraag was: hoeveel variaties van een onvolledige open kubus bestaan ​​er en hoe zien ze eruit? LeWitt identificeerde empirisch 122 unieke variaties door systematisch elementen van een open kubus af te trekken. Negen voorbeelden zijn hier opgenomen (drie ten zuiden van het pad, zes ten noorden). De selectie omvat één voorbeeld uit elke numerieke groep, beginnend met een driedelige variatie (het minimale aantal elementen dat nodig is om drie dimensies te suggereren) en eindigend met de enige elfdelige variatie.

Drie x Vier x Drie, 1984
Geschilderd aluminium; 4,29 m x 4,29 m x 4,29 m; Collectie Walker Art Center, Minneapolis; Walker Special Purchase Fund, 1987
De grootschalige open kubussen van Drie x Vier x Drie Voer een eenvoudige numerieke bewerking uit – het optellen en aftrekken van één element – ​​terwijl tegelijkertijd hun configuratie wordt gewijzigd. Drie kubussen die op een horizontale as zijn verbonden en drie kubussen die op een verticale as zijn verbonden, omlijsten vier kubussen die elk aan twee zijden zijn verbonden. Deze getrapte, driehoekige vorm wordt verder uitgewerkt door Piramide (Münster), 1987, in deze tentoonstelling.

Complexe vorm 6, 1987
Geschilderd aluminium; 2,44 m x 5,10 m x 1,22 m; Met dank aan Fred Dorfman en Dennis Rosenthal
LeWitt raakte halverwege de jaren tachtig geïnteresseerd in het maken van onregelmatige structuren. Voor de Complexe vormenDe kunstenaar tekende een tweedimensionale veelhoek en plaatste stippen op verschillende plekken daarin. Wanneer de vorm in drie dimensies wordt geprojecteerd, worden die binnenste punten op verschillende hoogtes in de ruimte verheven. De verheven punten bepalen de naden van het veelzijdige oppervlak van het object. Complexe vormen introduceert onregelmatigheid in LeWitts structurele vocabulaire – een idee dat bijvoorbeeld verder wordt uitgewerkt in Vlek 15, 2005, in deze tentoonstelling.

Piramide (Münster), 1987
Betonblokken; 4,07 m x 4,18 m x 4,18 m; Familie Fisher
In 1982 begon LeWitt te werken met betonblokken. Omdat het een veelvoorkomend en gemakkelijk verkrijgbaar bouwmateriaal was, sprak het hem aan als een modulair element waarmee hij grootschalige constructies in de buitenlucht kon bouwen. Piramide (Münster) Het kunstwerk werd oorspronkelijk geplaatst in een botanische tuin voor de Skulptur Projekte Münster, een belangrijke tienjaarlijkse tentoonstelling in Duitsland. De kunstenaar besprak dit soort vorm – horizontale treden met een geleidelijk afnemende breedte – voor het eerst in een artikel uit 1966 getiteld "Ziggurats". Vanuit verschillende perspectieven ziet de structuur eruit als een getrapte piramide of een halve kubus, wat de convergentie van architectuur en beeldhouwkunst in LeWitts werk suggereert.

Sterren, 1989-90
Geschilderd aluminium
Ster (3 punten); 124 cm x 104 cm x 104 cm; LeWitt Collectie, Chester, CT
Ster (4 punten); 1,19 m x 1,27 m x 1,27 m; LeWitt Collectie, Chester, CT
Ster (6 punten); 1,19 m x 1,27 m x 1,27 m; LeWitt Collectie, Chester, CT
Ster (9 punten); 3'11" x 4' x 4'; LeWitt Collectie, Chester, CT
Ster (10 punten); 124 cm x 122 cm x 122 cm; Met dank aan The Pace Gallery, New York
LeWitt gebruikte de ster als geometrisch motief in prenten, muurschilderingen en hier als een reeks seriële structuren. Van de driepuntige tot de tienpuntige ster (vijf voorbeelden zijn in deze installatie opgenomen), toont elke structuur een dwarsdoorsnede van een kegelvormige uitstulping vanaf de basis. Op deze manier werkte LeWitt aan een van zijn voornaamste sculpturale vraagstukken: hoe een tweedimensionale vorm in een driedimensionale vorm weer te geven.

Complexe vormen, 1990
Geschilderd aluminium
Complexe vorm MH 7; 10′ x 3′ x 4′; LeWitt Collectie, Chester, CT
Complexe vorm MH 17; 10′ x 4′ x 3′; LeWitt Collectie, Chester, CT
LeWitt raakte halverwege de jaren tachtig geïnteresseerd in het maken van onregelmatige structuren. Voor de Complexe vormenDe kunstenaar tekende een tweedimensionale veelhoek en plaatste stippen op verschillende plekken daarin. Wanneer de vorm in drie dimensies wordt geprojecteerd, worden die binnenste punten op verschillende hoogtes in de ruimte verheven. De verheven punten bepalen de naden van het veelzijdige oppervlak van het object. Complexe vormen introduceert onregelmatigheid in LeWitts structurele vocabulaire – een idee dat bijvoorbeeld verder wordt uitgewerkt in Vlek 15, 2005, in deze tentoonstelling.

Toren (Columbus), 1990
Betonblok; 26'4" x 10'8" x 10'8"; De Ovitz Family Collection, Los Angeles
Vanaf 1990 ontwierp LeWitt verschillende varianten van de toren, die gebouwd zouden worden met betonblokken. Toren (Columbus) Het werk presenteert een eenvoudige geometrische progressie door middel van acht secties die systematisch variëren in breedte en hoogte. Het begint met acht horizontale blokken aan de basis, die in breedte afnemen naarmate het werk stijgt tot acht verticale blokken aan de top. Deze elegante sculpturale vorm roept het gebruik van incrementele terugsprongen in klassieke wolkenkrabbers in Manhattan in herinnering en benadrukt het belang van architectuur voor LeWitts artistieke praktijk.

Eén x Twee Halve Korting, 1991
Geschilderd aluminium; 3 x 3 x 2,34 m; Privécollectie, New York
Gedurende zijn carrière greep LeWitt regelmatig terug naar eerder werk, maar dan met een nieuwe invalshoek. De grote modulaire kubus, die hij voor het eerst maakte in 1969, vormt het basiselement van deze constructie uit 1991. Eén x Twee Halve Korting Het behoort tot een groep halfafgesneden stukken waarbij kubussen halverwege hun zijden met elkaar verbonden zijn in plaats van op één lijn te liggen. Deze methode zorgt voor een grotere structurele en visuele complexiteit en introduceert tegelijkertijd een element van asymmetrie.

Vlek 15, 2005
Acrylverf op glasvezel; 3,66 m x 2,54 m x 2,03 m; LeWitt Collection, Chester, CT
De organische vorm en heldere kleur van Vlek 15 Het vormt een opmerkelijk contrast met LeWitts iconische witte modulaire structuren. De vorm en kleurverdeling werden echter gegenereerd door een typisch LeWittiaans systeem van projecties vanuit een tweedimensionale basis. Eerst tekende de kunstenaar een zeer onregelmatige, excentrieke omtrek als de plattegrond van de structuur. Vervolgens ontwierp hij binnen die omtrek een segmentplan voor kleur en een tweede plan voor hoogte. Met behulp van 3D-computermodelleringssoftware construeerde zijn fabrikant in Brooklyn het werk. De resulterende uitbundige vorm is het verrassende resultaat van de combinatie van deze twee systemen voor kleur en hoogte.

Open geometrische structuur, 2006
Geschilderd hout; 183 cm x 173 cm x 145 cm; LeWitt Collection, Chester, CT

Als vooraanstaand lid van de minimalistische en conceptualistische stromingen omvat het werk van Sol LeWitt een breed scala aan disciplines, van fotografie en werken op papier tot muurschilderingen en driedimensionale structuren die verschillende geometrische vormen zoals piramides en kubussen verkennen. Zijn werk is tentoongesteld in honderden musea en galerieën over de hele wereld, waaronder zijn eerste retrospectieve tentoonstelling in 1978-79 in het Museum of Modern Art in New York City, en zijn huidige langlopende tentoonstellingen in MASS MoCA.Sol LeWitt: Een retrospectief van muurschilderingen) en Dia:Beacon (Sol LeWitt: Tekenserie…Zijn werken zijn opgenomen in de collecties van de Tate Modern in Londen; het Stedelijk van Abbemuseum in Amsterdam; het Musée National d'Art Moderne, Centre Georges Pompidou in Parijs; de Australian National Gallery in Canberra; het Solomon R. Guggenheim Museum in New York; het Museum of Modern Art in New York; Dia:Beacon in New York; de National Gallery of Art in Washington, DC; en het Hirshhorn Museum and Sculpture Garden in Washington, DC. LeWitt overleed in 2007 in New York City op 78-jarige leeftijd.